二次型¶
定义¶
二次型是二次齐次多项式,即形如下式的多项式。
利用矩阵,二次型可表示为如下形式:
记
则二次型可简记作 \(f = x^TAx\)
其中系数矩阵 \(A\) 为对称矩阵。
Example
-
写出二次型 \(f(x_1, x_2, x_3) = x_1^2 + x_2^2 + x_3^2 + 4x_1x_2 + 6x_1x_3 + 4x_2x_3\) 的二次型矩阵 \(A\)
\[ A = \begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 2 & 1 & 2 \\ 3 & 2 & 1 \end{pmatrix} \] -
写出二次型 \(f(x_1, x_2, x_3) = x_1^2 + 2x_2^2 - 4x_1x_2 + 6x_2x_3\) 的二次型矩阵 \(A\)
\[ A = \begin{pmatrix} 1 & -2 & 0 \\ -2 & 2 & 3 \\ 0 & 3 & 0 \end{pmatrix} \]
求正交变换与化标准型¶
与在正交相似对角化中求正交相似变换矩阵类似,本质是要求一个正交矩阵 \(P\),使得有一个正交变换 \(x = Py\),能将 \(f\) 化为标准形 \(f = \lambda_1y_1^2 + \lambda_2y_2^2 + \cdots + \lambda_n y_n^2\)。
大致可根据以下步骤进行求解:
-
写出二次型 \(f\) 的矩阵 \(A\)
-
求出 \(A\) 的特征值 \(\lambda_1, \lambda_2, \cdots, \lambda_n\)
-
求出 \(A\) 的特征向量(基础解系) \(p_1, p_2, \cdots, p_n\)
-
将 \(p_1, p_2, \cdots, p_n\) 正交化
-
单位化
-
构造正交矩阵 \(P = (\beta_1, \beta_2, \cdots, \beta_n)\)
-
将特征值 \(\lambda_i\) 分别代入作为标准型中 \(y_i^2\) 的系数
Example
求一个正交变换 \(x = Py\),将二次型 \(f(x_1, x_2, x_3) = -2x_1x_2 + 2x_1x_3 + 2x_2x_3\) 化为标准型,并判断其正定性
-
解:
依题可得二次型矩阵 \(A\) 为:
\[ A = \begin{pmatrix} 0 & -1 & 1 \\ -1 & 0 & 1 \\ 1 & 1 & 0 \end{pmatrix} \]Review
这里可以看出其实接下来的步骤其实和正交相似对角化中example的解题步骤基本一致
\[ |A - \lambda E| = \begin{vmatrix} -\lambda & -1 & 1 \\ -1 & -\lambda & 1 \\ 1 & 1 & -\lambda \end{vmatrix} = -(\lambda - 1)^2(\lambda + 2) = 0 \]解得特征值 \(\lambda_1 = \lambda_2 = 1\), \(\lambda_3 = -2\)
-
\(\lambda_1 = \lambda_2 = 1\) 时,解 \((A - E)x = 0\)
\[ A - E = \begin{pmatrix} -1 & -1 & 1 \\ -1 & -1 & 1 \\ 1 & 1 & -1 \end{pmatrix} \rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 1 & -1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \]得 \(x_1 + x_2 - x_3 = 0\)
令 \(x_2 = 1, x_3 = 0 \Rightarrow x_1 = -1\),得解向量 \(\alpha_1 = (-1, 1, 0)^T\)
令 \(x_2 = 0, x_3 = 1 \Rightarrow x_1 = 1\),得解向量 \(\alpha_2 = (1, 0, 1)^T\)
-
\(\lambda_3 = -2\) 时,解 \((A + 2E)x = 0\)
\[ A + 2E = \begin{pmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 2 \end{pmatrix} \rightarrow \begin{pmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{pmatrix} \]得 \(\begin{cases} x_1 = -x_3 \\ x_2 = -x_3 \\ \end{cases}\)
令 \(x_3 = 1 \Rightarrow x_1 = -1, x_2 = -1\),得解向量 \(\alpha_3 = (-1, -1, 1)^T\)
将 \(\alpha_1, \alpha_2\) 正交化:
取 \(\beta_1 = \alpha_1 = (-1, 1, 0)^T\)
则有 \(\beta_2 = \alpha_2 - \frac{\alpha_2 \cdot \beta_1}{\beta_1 \cdot \beta_1} \beta_1 = \begin{pmatrix} 1 \\ 0 \\ 1 \end{pmatrix} + \frac{1}{2} \begin{pmatrix} -1 \\ 1 \\ 0 \end{pmatrix} = (\frac{1}{2}, \frac{1}{2}, 1)^T\)
\(\beta_3 = (-1, -1, 1)^T\)
再将 \(\beta_1, \beta_2, \beta_3\) 单位化:
\[ e_1 = \frac{\beta_1}{\|\beta_1\|} = (-\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{1}{\sqrt{2}}, 0)^T \]\[ e_2 = \frac{\beta_2}{\|\beta_2\|} = (\frac{1}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}}, \frac{2}{\sqrt{6}})^T \]\[ e_3 = \frac{\beta_3}{\|\beta_3\|} = (-\frac{1}{\sqrt{3}}, -\frac{1}{\sqrt{3}}, \frac{1}{\sqrt{3}})^T \]故标准型为 \(f = y_1^2 + y_2^2 - 2y_3^2\),不是正定二次型
规范型为 \(f = y_1^2 + y_2^2 - y_3^2\)
Tip
-
判断二次型是否正定的方法: 二次型的标准型中所有系数(特征值)都为正数,则二次型为正定二次型,否则为非正定二次型。
-
规范型: 将所有系数(特征值)化为 \(1, -1, 0\) 的形式
-
顺序主子式判别法¶
对于二次型 \(f = x^TAx\),其顺序主子式为:
如果所有顺序主子式都大于零,则二次型为正定二次型,否则为非正定二次型。
例题¶
-
判断二次型 \(f(x_1, x_2, x_3) = 2x_1^2 + 2x_2^2 + 2x_3^2 + 2x_1x_2 + 2x_1x_3 + 2x_2x_3\) 的正定性
解:
依题可得二次型矩阵 \(A\) 为:
\[ A = \begin{pmatrix} 2 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 2 \end{pmatrix} \]\[ |2| = 2 > 0, \quad \begin{vmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 2 \end{vmatrix} = 3 > 0, \quad \begin{vmatrix} 2 & 1 & 1 \\ 1 & 2 & 1 \\ 1 & 1 & 2 \end{vmatrix} = 4 > 0 \]故二次型 \(f\) 正定
-
设 \(f(x_1, x_2, x_3) = x_1^2 + 4x_2^2 + 2x_3^2 + 2tx_1x_2 + 2x_1x_3\) 为正定二次型,求 \(t\) 的取值范围
解:
依题可得二次型矩阵 \(A\) 为:
\[ A = \begin{pmatrix} 1 & t & 1 \\ t & 4 & 0 \\ 1 & 0 & 2 \end{pmatrix} \]由 \(\begin{vmatrix} 1 & t \\ t & 4 \end{vmatrix} > 0, \begin{vmatrix} 1 & t & 1 \\ t & 4 & 0 \\ 1 & 0 & 2 \end{vmatrix} > 0\) 得 \(\begin{cases} 4 - t^2 > 0 \\ -2t^2 + 4 > 0 \end{cases} \Rightarrow \begin{cases} -2 < t < 2 \\ -\sqrt{2} < t < \sqrt{2} \end{cases}\)
故 \(t \in (-\sqrt{2}, \sqrt{2})\)