行列式¶
二阶三阶行列式¶
二阶、三阶行列式可直接展开运算,基本不需要技巧。
二阶行列式¶
三阶行列式¶
或逐层展开【按行(列)展开】:
逐层展开的方式适用于任意 \(n\) 阶行列式:
其中 \(A_{ij}\) 为元素 \(a_{ij}\) 的代数余子式, 即
利用行列式解线性方程组¶
假设有线性方程组:
使用克拉默法则,当系数行列式 \(D \neq 0\) 时,方程组的解为:
其中:
-
\(D = \begin{vmatrix} a_1 & b_1 \\ a_2 & b_2 \end{vmatrix} = a_1b_2 - a_2b_1\)
-
\(D_x = \begin{vmatrix} c_1 & b_1 \\ c_2 & b_2 \end{vmatrix} = c_1b_2 - c_2b_1\)
-
\(D_y = \begin{vmatrix} a_1 & c_1 \\ a_2 & c_2 \end{vmatrix} = a_1c_2 - a_2c_1\)
Example
求解方程组:
计算行列式:
因此解为:
排列与逆序数¶
简单来说,全排列就是 \(n\) 个自然数排成的一行的排列,简称 \(n\) 元排列;
逆序数就是一个排列中对每个元素进行检查,各个元素后分别有多少个元素小于这个元素,最后求和得出的数值,例如:
Example
现有排列 \(32514\),则有:
-
\(3\) 后面有 2 个比其小的数字(\(2\)、\(1\))
-
\(2\) 后面有 1 个比其小的数字(\(1\))
-
\(5\) 后面有 2 个比其小的数字(\(2\))
-
\(1\) 后面没有比其小的数字
故其逆序数就是
另外不止这一种数法,“倒着数”也是可以的——可参考同济版线性代数课本上的数法,本质上都是一样的。
-
设有排序 \(p_1 p_2 \cdots p_n\),则其逆序数记作
\[ t(p_1 p_2 \cdots p_n) \]-
逆序数为奇数的排列称为奇排列
-
逆序数为偶数的排列称为偶排列
-
-
设有 \(n\) 个自然数,则其全排列为这 \(n\) 个自然数所有排列可能的集合,记作 \(S_{n}\)
\(n\) 阶行列式¶
定义与一般展开¶
简记作 \(det(a_{ij})\)
从全排列的定义中我们不难得出,\(n\) 阶行列式的展开式有 \(n!\) 项,其展开如下:
各项的符号取决于对应行(列)展开的列(行)号排列的奇偶性。
⭐性质¶
-
性质1:行列式与它的转置行列式相等
-
性质2:对调行列式的某两行(列),行列式的值变号
这个不难理解,排列中的元素对调,必然会影响排列的奇偶性
-
推论:若行列式有两行(列)完全相同,则该行列式的值为 \(0\)
对调完全相同的这两行,由性质2得 \(D = -D\),即 \(D = 0\)。
-
-
性质3:行列式某一行(列)同系数可外提,类似四则运算的分配率(其实本质上就是乘法分配率)
\[ \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ ka_{i1} & ka_{i2} & \cdots & ka_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} = k \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1} & a_{i2} & \cdots & a_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} \]Warning
注意这里是有一行(列)中有完全一样的系数就可以外提一次,例如有以下行列式:
\[ \begin{vmatrix} ka_{11} & ka_{12} & \cdots & ka_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ ka_{i1} & ka_{i2} & \cdots & ka_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ ka_{n1} & ka_{n2} & \cdots & ka_{nn} \end{vmatrix} = k^n \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1} & a_{i2} & \cdots & a_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} \]-
推论:行列式中如果有两行(列)成比例,则行列式的值为 \(0\)
把比例系数提出去,再利用性质2的推论即可证明
-
-
性质4:若行列式的某一行(列)的元素都是两数之和,则该行列式等于下列两个行列式之和:
\[ \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1} + a_{i1}^{'} & a_{i2} + a_{i2}^{'} & \cdots & a_{in} + a_{in}^{'} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1} & a_{i2} & \cdots & a_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} + \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1}^{'} & a_{i2}^{'} & \cdots & a_{in}^{'} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} \]推论
若 \(n\) 阶行列式的每个元素都表示成两数之和,则它可被分解为 \(2^n\) 个行列式。如二阶行列式:
\[ \begin{vmatrix} a + x & b + y \\ c + z & d + w \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} a & b + y \\ c & d + w \end{vmatrix} + \begin{vmatrix} x & b + y \\ z & d + w \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} a & b \\ c & d \end{vmatrix} + \begin{vmatrix} a & y \\ c & w \end{vmatrix} + \begin{vmatrix} x & b \\ z & d \end{vmatrix} + \begin{vmatrix} x & b \\ z & d \end{vmatrix} \] -
性质5:把行列式的某一行(列)的各元素乘同一数然后加到另一行(列)对应的元素上去
例如将第 \(i\) 行乘上 \(k\) 加到第 \(j\) 行上,记作 \(r_i + kr_i\):
\[ \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1} & a_{i2} & \cdots & a_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{j1} & a_{j2} & \cdots & a_{jn} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} \overset{r_i + kr_i}{=} \begin{vmatrix} a_{11} & a_{12} & \cdots & a_{1n} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{i1} & a_{i2} & \cdots & a_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{j1} + ka_{i1} & a_{j2} + ka_{i2} & \cdots & a_{jn} + ka_{in} \\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots \\ a_{n1} & a_{n2} & \cdots & a_{nn} \end{vmatrix} (i \not ={j}) \]
剩下的就是计算了(做题)。性质在计算上的应用还是蛮广泛的(考试爱考)。
克拉默法则¶
使用前提¶
-
方程个数 = 未知量个数
-
系数行列式 \(D \not ={0}\)
定义¶
对于 \(n\) 元线性方程组:
设系数行列式为:
将 \(D\) 中第 \(j\) 列用常数项 \(b_1, b_2, \ldots, b_n\) 替换,得到行列式 \(D_j\):
在满足前提的条件下,则方程组有唯一解:
推论¶
对于齐次线性方程组(未知量个数等于方程个数且方程无常数项):
- 若其系数行列式 \(D \neq 0\),则该方程组只有零解(唯一解)
这是一个充要条件,即:
- 若其系数行列式 \(D = 0\),则该方程组有非零解(无穷多解)
行列式计算¶
一般通过性质将行列式变换成上三角行列式或下三角行列式,然后计算对角线元素的乘积。
或者通过按行列展开计算,但通常情况下需要结合性质进行化简,否则计算量会很大。
在化简前,最好先通过行列变换(性质二)将行列式左上角的元素变成 \(1\),方便进行后续的化简。
特殊行列式¶
-
同列元素之和相同:
\[ \begin{aligned} D &= \begin{vmatrix} 3 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 3 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 3 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 3 \end{vmatrix} \\ &\xlongequal{r_1 + r_2 + r_3 + r_4} \begin{vmatrix} 6 & 6 & 6 & 6 \\ 1 & 3 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 3 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 3 \end{vmatrix} = 6 \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 1 & 3 & 1 & 1 \\ 1 & 1 & 3 & 1 \\ 1 & 1 & 1 & 3 \end{vmatrix} \\ &\xlongequal{r_2 - r_1, r_3 - r_1, r_4 - r_1} 6 \begin{vmatrix} 1 & 1 & 1 & 1 \\ 0 & 2 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 2 \end{vmatrix} = 6 \times 4 = 48 \end{aligned} \]-
将所有元素加到第一行
-
提取公因子
-
用第一行消去其他行
-
-
箭型行列式:
\[ \begin{aligned} D &= \begin{vmatrix} 1 & 2 & 3 & 4 \\ 2 & 2 & 0 & 0 \\ 3 & 0 & 3 & 0 \\ 4 & 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} \xlongequal{c_1 - c_2} \begin{vmatrix} -1 & 2 & 3 & 4 \\ 0 & 2 & 0 & 0 \\ 3 & 0 & 3 & 0 \\ 4 & 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} \\ &\xlongequal{c_1 - c_3} \begin{vmatrix} -4 & 2 & 3 & 4 \\ 0 & 2 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 3 & 0 \\ 4 & 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} \xlongequal{c_1 - c_4} \begin{vmatrix} -8 & 2 & 3 & 4 \\ 0 & 2 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 3 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} \\ &= -8 \times 2 \times 3 \times 4 = -192 \end{aligned} \]采用逐列变换的方式进行化简。
